Dit blog gaat over een jongeman net als Christiaan. Onverwacht bleek dat bij hem wel bekend waar hij geboren is en door wie hij naar Nederland is gebracht en met welk schip, allemaal gegevens die ik (nog) niet van Christiaan weet.

Thomas Jacob van Guinea kwam ik als eerste tegen bij zijn huwelijk op 14 oktober 1835 in Rotterdam. Zijn achternaam trok natuurlijk meteen de aandacht.
Er staat zelfs de naam van een ouder bij! “Meerjarigen zoon van Tamri”

Het huwelijk vond plaats na 1812 dus er zijn Huwelijke Bijlagen aanwezig, daar word ik altijd blij van. Thomas kon, net als de andere West-Afrikaanse jongemannen, geen gegevens over zijn ouders aanleveren. Hij moest daarom naar de vrederechter voor een Akte van Bekendheid. Behalve dat hij met zeven getuigen naar de rechter moest, moest hij ook uitleggen waarom hij geen gegevens heeft over zijn ouders en daarmee vertelt hij zijn levensverhaal.

“Dat dezelve is geboren in eene der landen in de nabijheid der Westkusten van Afrika, gelegen op de hoogte van Setterie Crou. Dat dezelve in deszelfs eerste jeugd, onder de bewoners van het land in hetwelk de rekwirant is geboren was onderscheiden door den naam van Tamri, welke naam deszelfs vader alsmede heeft gevoerd. Dat de gemelde zijnen vader, den rekwirant in de maand december des jaars 1806 en als wanneer hij rekwirant den ouderdom van ongeveer elf jaar  had bereikt, heeft afgestaan aan den Heer kolonel, kapitein ter zee Paulus Jacob van Zuijlen van Nyevelt, destijds commanderende zijne Majsteits Korvet Ajax, het welk toentertijd, was liggende te Setterie Crou voormeld, welke overgifte door zijn edelgestrenge ook word erkend”

Thomas Jacob van Guinea was 11 jaar toen hij werd meegenomen door Paulus Jacob van Zuylen van Nijevelt vanuit Sestre Crou (huidige Liberia), zijn naam was Tamri net als de naam van zijn vader. Vooral de zin “wanneer hij rekwirant den ouderdom van ongeveer elf jaar  had bereikt, heeft afgestaan aan” roept bij mij veel vragen op. Wat wil “afgestaan” zeggen?

Zoveel informatie in één zin, informatie die ik over Christiaan (nog) niet heb.
De plaats waar hij vandaan kwam, Sestre Crou, is een plaats bij een rivier waardoor er zoetwater was, schepen kwamen daar om zoetwater in te laden.

We weten ook met welk schip hij naar Nederland kwam, de Korvet Ajax onder commando van dezelfde Paulus Jacob van Zuylen van Nijevelt.
Het scheepsjournaal is bewaard gebleven! Eén klein probleempje, Van Zuylen van Nijevelt had een moeilijk leesbaar handschrift en dat is een uitdaging want ik wil wel heel graag weten wat er in staat….. ChatGPT kan het lezen maar zonder abonnement kost dat 39 dagen, beetje geduld heb ik daar voor nodig en dat zit niet in mijn DNA…..
Ondertussen vond ik zijn stamboek met gegevens over zijn carrière en reizen. Nu hoopte ik dat er ergens ook maar een kleine vermelding is naar Tamri. Dit zijn allemaal vondsten die ik zo graag over Christiaan zou vinden.

Ik weet al wel dat het schip in Juni 1817 aankwam in Hellevoetsluis, hier heeft Tamri zijn eerste voet op Nederlands grondgebied gezet, als het schip niet langs de Cariben en Suriname is geweest.

Thomas werd 1822 gedoopt in Hillegersberg:
Binnenkort ga ik naar Rotterdam om in het kerkenraadsboek te gaan kijken of er aantekeningen zijn gemaakt over zijn belijdenis en zijn doop. Het boek is niet gedigitaliseerd.

Zijn doop haalde ook het Kerknieuws:
Al eerder schreef ik een blog over de doopteksten die de West-Afrikaanse jongemannen meekregen, Thomas zijn dooptekst verwijst niet naar zijn afkomst, in contrast met de anderen.
Er is meer bewaard gebleven over zijn doop, Willem van den Hoonaard, onderwijzer in Hillegersberg schreef Thomas een brief:
Thomas had duidelijk een goede vriend.

Waar hij was tussen 1817 en 1822 is mij nog niet helemaal duidelijk, ik verwacht in de buurt van Paulus Jacob van Zuylen van Nijevelt. Dus waar was hij en wie was hij?
Zijn ouders zijn Jacob Baron van Zuylen van Nijevelt & Adriana Marie Cornets de Groot. Hij heeft 7 broers en 3 zussen. Zijn broers zijn allemaal terug te vinden met hoge functies, broer Philip Julius koopt de buitenplaats Hindersteyn. Meteen vraag ik mij dan af of onze Thomas daar ook geweest is.
Waar Paulus Jacob verbleef tussen 1817 en 1822 is mij ook nog niet duidelijk….. en daardoor ook niet waar Thomas was.

Ik weet wel waar hij in 1824 was. Hij staat dan namelijk in het Inschrijvingsregister voor de Nationale Militie. Het valt mij op dat de naam Nijevelt ook is vermeld.
Thomas staat vaker in zulke boeken:
Zie je wat er staat bij Vader en Moeder? “De namen zijn in de Hollandsche taal niet uit te spreken” Degene die dit op schreef heeft ook niet z’n best gedaan om het fonetische op te schrijven….

In 1831 krijgt Thomas een onderscheiding omdat hij mee heeft gedaan aan de Tiendaagse Veldtocht.

Net als Christiaan schrijft Thomas ook een brief naar de Koning. Hij is nog maar 29 jaar.

“Den 10 Januarij 1834

Aan zijne Majesteit den Koning der Nederlanden Groot Hertog van Luxemburg enz. enz. enz.

Geeft met verschuldigden Eerbied te kennen Thomas Jacob van Guinea, Geboren te Settra Crou, gelegen op de Kust van Guinea, dicht bij kaap Palma niet ver van het Nederlandsche Fort Axim: thans wonende ten huise van G. Sander meester bontwerker op de Boerevismarkt te Rotterdam.
Dat hij Suppliant, in den jare Achttienhonderd Zeventien naar Nederland overgebragt zijnde, na ontvangen onderwijs tot het Christendom is overgegaan, en Belijdenis van zijn Geloof, in de Gereformeerde Kerk heeft afgelegd. Dat hij Suppliant, door den Weledel Gestrenge Heer P: J: Baron van Zuijlen van Nijevelt, destijds Colonel ter zee, door wien hij, met goedvinden van zijnen Vader, hier te Lande is gebragt, is onderwezen in alles, benoodigd om in den burgerstand in het vervolg, voor eigen levens onderhoud te kunnen zorgen, waarin hij echter tot zijn smart tot nogtoe niet heeft kunnen slagen door het vooroordeel tegen zijner Couleur, die hem volstrekt hierin hinderlijk is. Dat hij Suppliant, bij het uitvaren van het Oproer in België, Vrijwillig de Wapen heeft opgevat ter veroediging van het door hem aangenomen Vaderland, in hetwelke hij zoo veel goeds heeft genoten, en van deszelfs dierbaren Koning; en nog is dienende onder het Eerste Battaillon jagers, gecommanieerd door den Weledelgestrengen Heer W. H. Baron van Heerst. Dat hij Suppliant, na alle mogelijke middelen aangewend te hebben om tot een bestaan te geraken, tot heden vruchteloos bevonden hebbende thans de vrijmoedigheid gebruikt om zich tot Uwe Majesteit te wenden met een ootmoedige en dringende bede, of het Uwe Majesteit behagen moge, om, na Uwe gewone verhevene deugden, gunstiger over zijn lot denken moge, door hem op deze of gene wijze in de gelegenheid te stellen waardoor hij in de maatschappij in zyne behoeften kan voorzien- het zy in Uwe Majes teits bijzonderen dienst, of het zij Uwe Majesteit hem met de een of, ander Emplooi mogten gelieven te begunstigen hier te Lande het geen hij vurig wenscht of elders. Sire: de Suppliant wenscht niets vuriger dan om zoo veel mogelijk in het door hem aangenomen Christendom te blijven, maar niet weder tot het Heidendom in zijne Geboorte Land te gaan.

 T Welk doende enz.

T: J: van Guinea.”

Er is vooral één zin die in mijn hoofd blijft hangen: waarin hij echter tot zijn smart tot nogtoe niet heeft kunnen slagen door het vooroordeel tegen zijner Couleur, die hem volstrekt hierin hinderlijk is.

Duidelijk racisme… dit is maar negen jaar na het overlijden van Christiaan, zouden Christiaan en zijn kinderen dit ook ervaren hebben? Dat moet dan haast wel……

Dit blog begon ik met zijn huwelijk met Angeniese Petronella Brijdong (1814-1879) in 1835. Zij kregen vier kinderen.

Het eerste kind werd vernoemd naar Paulus Jacobus Van Zuylen van Nijevelt, en ik denk zomaar dat ze daar wel eens spijt van gekregen kunnen hebben. In het vervolg over het leven van Thomas Jacob zullen we lezen dat hij een brief schrijft met klachten over de man die hem naar Nederland bracht.
Of er nog nazaten zijn, zover ben ik nog niet eens gekomen…….
In deel II zal ik ook meer laten zien over de vondsten rond zijn zonen.
(En tegen die tijd hoop ik ook via ChatGPT het scheepsjournaal te kunnen lezen.)

Binnenkort dus mee over Tamri – Thomas Jacob van Guinea. Wordt vervolgd!

Dit blog heb ik mede kunnen schrijven door Jaïr van Dijk en Jeroen ter Brugge Waarvoor mijn hartelijke dank!